Je hebt er vast wel eens van gehoord. Misschien vroeg je je af of het echt werkt, of vond je het idee een beetje onwennig. Dat begrijp ik. Maar als verloskundige zie ik hoe groot het verschil kan zijn en ik vertel je graag precies hoe het werkt.
Wat doet perineum massage?
Het perineum is het stukje weefsel tussen de vaginale opening en de anus. Tijdens de bevalling moet dit weefsel enorm meegeven. Door het in de zwangerschap regelmatig te masseren, maak je het soepeler en beter doorbloedd.
Maar er is nog iets wat ik minstens zo waardevol vind: je leert het gevoel kennen. Die druk, die spanning, dat rekken. Precies hetzelfde gevoel dat terugkomt als je kindje geboren wordt. En als je dat gevoel al kent, kun je er bewust op ontspannen in plaats van er tegenin te spannen.
Perineum massage verkleint de kans op een knip en op scheuren. En als er toch een scheur is, herstelt het weefsel doorgaans sneller.
Wanneer begin je?
Vanaf 34 weken zwangerschap. Eerder heeft weinig zin, later starten kan ook nog. Vijf tot tien minuten per dag of om de dag is genoeg.
Doe het niet als je gebroken vliezen of bloedverlies hebt. Twijfel je? Vraag het gewoon bij ons na.
Hoe doe je perineum massage?
Voorbereiding
Begin met een warme douche, warm bad of houd een warm washandje een paar minuten tegen je vagina aan. Warmte helpt de bekkenbodem ontspannen. Was daarna je handen goed en zorg dat je nagels kort zijn.
Gebruik kokosolie, glijmiddel op waterbasis of een speciale perineumolie. Gewone badkamerolie is niet altijd geschikt voor inwendig gebruik.
De houding
Ga half-zittend liggen, met kussens achter je rug. Zo lig je comfortabel en kun je bij je vagina komen, ook met een grote buik. Je kunt het zelf doen, of je partner vragen.
Stap voor stap
Breng olie aan op het perineum, de vaginale opening en op je duimen.
Plaats je duimen ongeveer drie centimeter in de vagina, langs de onderkant, richting het perineum.
Beweeg je duimen soepel heen en weer langs de rand, richting de anus. Voel je weerstand? Gebruik dan wat meer olie.
Bouw de druk langzaam op. Je zult een brandend of licht stekend gevoel voelen. Dat is precies goed. Het is het gevoel van rekken, en dat is ook wat je tijdens de bevalling voelt. Ga nooit door pijn heen. Hou de rek een paar minuten vast zodat het weefsel eraan went.
Masseer het perineum daarna tussen duimen en wijsvingers in een ronde beweging.
Sluit af met wat extra druk naar beneden, zodat het weefsel nog één keer licht gerekt wordt.
Verhoog de intensiteit van week tot week op jouw tempo. Er is geen haast.

Wat je moet weten over de ademhaling
Gebruik tijdens de massage dezelfde ademhaling als bij de bevalling. Rustig inademen, en bij het uitademen bewust ontspannen in de druk. Zo oefen je twee dingen tegelijk: het weefsel én jouw reactie erop.
Aandachtspunten
Gebruik alleen olie die geschikt is voor inwendig gebruik. Kokosolie, glijmiddel op waterbasis of perineumolie zijn de juiste keuzes.
Doe de massage niet bij gebroken vliezen, bloedverlies of een infectie in dat gebied.
Een laatste gedachte
Perineum massage gaat niet om perfectie. Het gaat om herhaling, ontspanning en het vertrouwen opbouwen in je eigen lichaam. Elke keer dat je het doet, bereid je je een beetje beter voor.
Wil je dit bespreken tijdens je zwangerschapscontrole of heb je vragen over hoe je het aanpakt? Bij Verloskundigenpraktijk Wereldkind is daar altijd ruimte voor.
